Kielce

Współrzędne: 50°53" N 020°37" E

Kielce
Herb Kielc
Województwo	świętokrzyskie
Prawa miejskie	1364
Prezydent miasta	Wojciech Lubawski
Powierzchnia	109,65 km
Położenie	50° 53" N 20° 37" E
Wysokość	od 260 do 406 m n.p.m.
Liczba mieszkańców   ( 2006 )  - liczba ludności  - gęstość	208 193 1899 os./km
Strefa numeracyjna (do 2005 )	(+48) 41
Kod pocztowy	25-001 do 25-900
Tablice rejestracyjne	TK
Miasta partnerskie	Budapeszt Dnieprodzierżyńsk Flint Gävle Gorycja Gotha Herning Nitra Orange Sandviken Winnica
Położenie na mapie Polski
Urząd miejski 3 Rynek 1 25-361 Kielce tel. (41) 367 60 00; faks (41) 344 27 63
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Wiadomości w Wikinews
Strona internetowa miasta

Kielce - miasto w centralnej Polsce , stolica województwa świętokrzyskiego .

Miasto położone jest w sercu Gór Świętokrzyskich i stanowi gospodarcze i turystyczne centrum regionu. Kielce są również zagłębiem budowlanym o bogatych tradycjach, ośrodkiem kulturalnym, turystycznym. Na terenie Kielc znajduje się 5 rezerwatów przyrody . Miasto jest także znanym ośrodkiem wystawienniczo - targowym . Targi Kielce organizują blisko 30 ekspozycji branżowych rocznie, połączonych z konferencjami naukowymi i pokazami.

Położenie

Kielce położone są u stóp Gór Świętokrzyskich . Miasto przecina niewielka rzeka Silnica , będąca prawostronnym dopływem Bobrzy . Na terenie Kielc znajduje się szereg rezerwatów przyrody ożywionej i nieożywionej, m.in. Kadzielnia , Ślichowice , Wietrznia , Biesak-Białogon . Ponadto granice administracyjne miasta obejmują sporą część Chęcińsko-Kieleckiego Parku Krajobrazowego .

Historia

Główny artykuł: Historia Kielc

Legenda

Znana legenda wiąże powstanie Kielc z Mieszkiem , synem Bolesława Śmiałego .
Przed ponad 900 laty w miejscu, gdzie dziś leży stolica województwa świętokrzyskiego, były nieprzebyte, pełne zwierzyny lasy, które przyciągały myśliwych. Polował tu także Mieszko. Kiedy w pogoni za zwierzyną zgubił swoich kompanów, wyjechał na nieznaną polanę i strudzony zasnął w trawie. Przyśniło mu się, iż został napadnięty przez zbójców, a ci usiłują wlać mu do ust truciznę. Gdy zaczął już tracić siły, nagle objawił mu się św. Wojciech , uniósł pastorał i na ziemi nakreślił kręty szlak, który przemienił się w strumień wody. Mieszko obudził się, nieopodal ujrzał źródło. Woda w nim była smaczna, przejrzysta, taka jak we śnie. Poczuł przypływ nowych sił i szybko odnalazł swój orszak. Odjeżdżając z polany Mieszko zauważył ogromne, białe kły nieznanego zwierza, być może dzika. Zapowiedział, że wybuduje tu gród z kościołem.
Niedługo potem zbudowano w sercu puszczy osadę. Na polanie postawiono kościół pw. św. Wojciecha, a strumień, z którego woda przywróciła księciu siły, mianowano Silnicą . Osadę zaś nazwano Kielce - na pamiątkę znalezionych tajemniczych kłów.
( Źródło: Informator miejski )

Józef Piłsudski ze swoim sztabem w Kielcach w 1914 r.

Doniosłe wydarzenia

• 1171 - powstanie kolegiaty pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny
• 1364 - nadanie Kielcom prawa magdeburskiego
• 1496 - kardynał Fryderyk Jagiellończyk nadaje Kielcom herb
• 1661 - pobyt w Kielcach króla Jana Kazimierza i jego dworu
• 1662 - okupacja miasta przez zbuntowane oddziały (ok. 12 tysięcy żołnierzy) Związku Święconego
• 1655 - zniszczenie miasta podczas potopu szwedzkiego
• 27 lipca 1789 - przejście miasta na własność Rzeczypospolitej
• 7 - 9 czerwca 1794 - pobyt w Kielcach naczelnika Tadeusza Kościuszko , który kwaterował tu ze swoimi oddziałami po bitwie pod Szczekocinami . Śmierć w kieleckim szpitalu ciężko rannego Wojciecha Bartosa Głowackiego
• 24 maja 1800 - groźny pożar strawił niemal wszystkie domy mieszkalne w centrum, spalił się także ratusz.
• 1809 - włączenie miasta do Księstwa Warszawskiego
• 1815 - przejęcie Kielc przez rosyjskiego zaborcę
• 1816 - powstanie w Kielcach, z inicjatywy Stanisława Staszica pierwszej polskiej wyższej uczelni technicznej - Szkoły Akademiczno-Górniczej
• 1818 - przeniesienie do Kielc stolicy województwa krakowskiego
• 1844 - wykrycie spisku i aresztowanie przygotowującego powstanie przeciwko zaborcy ks. Piotra Ściegiennego
• 1 stycznia 1845 - Kielce przestały być miastem gubernialnym
• 1885 - budowa linii kolejowej , przebiegającej przez Kielce z Dęblina do Dąbrowy Górniczej .
• 5 września 1914 - zaprzysiężenie w Kielcach I Pułku Legionów Polskich pod dowództwem Józefa Piłsudskiego
• 2 sierpnia 1919 - utworzenie województwa kieleckiego
• 15 stycznia 1945 - wyparcie wojsk hitlerowskich z miasta przez żołnierzy I Frontu Ukraińskiego
• 4 lipca 1946 - pogrom Żydów zwany pogromem kieleckim
• 1974 - założenie Politechniki Świętokrzyskiej
• 1 stycznia 1999 - Kielce zostały stolicą województwa świętokrzyskiego

Gospodarka

Główny artykuł: Gospodarka Kielc

Podstawą rozwoju gospodarczego miasta była - począwszy od XV wieku - eksploatacja i przetwórstwo surowców mineralnych : rud żelaza , miedzi i ołowiu oraz marmurów i piaskowców . Dziś rozwija się tu m.in. przemysł budowlany, materiałów budowlanych, elektromaszynowy, a także spożywczy i przetwórczy. Ważna jest tutaj również mocna pozycja Targów Kielce jako wicelidera rynku targowego w Polsce.

Mapa centrum Kielc

Pałac biskupów krakowskich

Kościół na Karczówce

Ulica Sienkiewicza

Kielecka katedra

Urząd Miasta Kielce od strony placu Konstytucji 3 Maja

Świętokrzyski Urząd Wojewódzki

Budynek Exbudu, jeden z symboli dzisiejszych Kielc

Panorama miasta z Pierścienicy, na pierwszym planie nieczynna skocznia i wyciąg narciarski

Kadzielnia nocą

Kieleckie Centrum Kultury

Wojewódzki Dom Kultury

Zabytki

• Pałac Biskupów Krakowskich , wzniesiony w latach 1637 - 1641 przez Tomasza Poncino z inicjatywy biskupa Jakuba Zadzika . Przykład polskiej rezydencji z epoki Wazów . Pomimo licznych przekształceń dokonywanych w XIX w. przez rosyjskiego zaborcę, pałac zachował pierwotną bryłę, dekorację elewacji oraz oryginalny wystrój większości wnętrz. Od 1971 roku mieści się tu Muzeum Narodowe, na tyłach którego znajduje się Ogród Włoski .
• Katedra Wniebowzięcia NMP , wzniesiona w 1171 przez biskupa krakowskiego Gedeona , wielokrotnie przebudowywana w XVI, XVII i XIX wieku uzyskała wygląd wczesnobarokowej trójnawowej bazyliki.
• Kościół Św. Wojciecha , najstarsza świątynia w Kielcach; jej początki sięgają X w; obecne zabudowania pochodzą z 1763 roku. Na placu przed kościołem zachowano fragment muru, przed którym hitlerowcy publicznie rozstrzelali w 1943 roku zakładników - żołnierzy Armii Krajowej .
• Kościół Świętej Trójcy , wybudowany w latach 1640 - 1644 . Wyposażenie świątyni pochodzi głównie z XVIII w. - barokowe i późnobarokowe ołtarze , ambona , trójkondygnacyjny chór oraz późnorenesansowa dekoracja stiukowa zdobiąca sklepienie kolebkowe z lunetami.
• Pałacyk Zielińskiego , w latach 1847 - 1858 był własnością Tomasza Zielińskiego , wielkiego orędownika kultury. Obecnie znajduje się tu Dom Środowisk Twórczych.
• Kościół i klasztor na wzgórzu Karczówka , zbudowany w latach 1624 - 1631 , pierwotnie zasiedlony przez zakon bernardynów (rozwiązany przez władze carskie w 1864 r.). Od 1957 r. gospodarzami obiektu są pallotyni .
• Kościół garnizonowy , dawna cerkiew, wzniesiona w latach 1902 - 1904 , wzorowana na soborze Izaakowskim w Petersburgu . W okresie międzywojennym świątynię odremontowano i przystosowano do liturgii rzymskokatolickiej, przeznaczając ją na kościół garnizonowy pw. Matki Boskiej Królowej Polski. Wyposażenie wnętrza pochodzi głównie z 1926 r.
• Kościół ewangelicko-augsburski pw. św. Piotra i Pawła - jedna z nielicznych świątyni ekumenicznych w Polsce, wybudowany w stylu klasycystycznym ok. 1840 r. Posiada jednonawowy korpus i wieże od strony północnej.
• Dworek Laszczyków , modrzewiowy dworek z 1788 roku, kryty łamanym gontem , z bielonymi ścianami i portykiem kolumnowym. Obecnie siedziba Muzeum Wsi Kieleckiej .
• Rynek , jego lokalizacja została wyznaczona jeszcze w średniowieczu. Zabudowa pochodzi głównie z XVIII i XIX w. Na skwerku przy Rynku znajduje się figura św. Tekli z 1765 r.
• Ulica Henryka Sienkiewicza , wytyczona w latach 20. XIX w. jako ulica Konstantego, później ulica Pocztowa. Główna ulica miasta, w środkowej części wyłączona z ruchu kołowego. Znajduje się tu szereg zabytkowych budowli, m.in. hotele Wersal i Bristol, Teatr im. Stefana Żeromskiego, a także będący przykładem architektury secesyjnej budynek Banku Gospodarki Żywnościowej.
• Synagoga w Kielcach - wybudowana w 1902 roku.
• Cmentarz żydowski - założony w 1868 roku.
• Cmentarz "Stary" , założony ok. 1800 r., początkowo przeznaczony zarówno dla katolików, jak i dla ewangelików, prawosławnych i unitów. Znajdują się tu cenne nagrobki żeliwne i kamienne oraz kaplice z początku XIX w.
• Park miejski im. Stanisława Staszica , założony w 1830 r. na terenie istniejącego ogrodu z XVIII w.
• Dworek Karscha , wzniesiony w I poł. XIX w. przez rodzinę Stumpfów. W latach 1888 - 1890 miał w tym dworze swoją pracownię słynny malarz Jan Styka .
• Kaplica NMP Matki Kościoła , na kieleckiej Dąbrowie wzniesiona w 1866 roku.

Muzea

• Muzeum Narodowe w Kielcach - mieści się w pałacu biskupim. Zgromadzono tu cenne XVII i XVIII-wieczne obrazy, meble, gobeliny nadające wnętrzom charakter zbliżony do dawnej siedziby magnackiej.
• Muzeum Lat Szkolnych Stefana Żeromskiego - zlokalizowane w budynku dawnego gimnazjum, w którym nauki pobierali m.in. Stefan Żeromski , Bolesław Prus , Józef Kenig , Adolf Dygasiński , Gustaw Herling-Grudziński , Wiesław Jażdżyński oraz Józef Ozga-Michalski . Muzeum gromadzi liczne eksponaty szkolne z drugiej połowy XIX w.
• Muzeum Zbiorów Geologicznych - świętokrzyski oddział Państwowego Instytutu Geologicznego. Znajduje się tu bogata kolekcja skał i minerałów charakterystycznych dla Gór Świętokrzyskich .
• Muzeum Zabawek i Zabawy - jedyne muzeum tego rodzaju w Polsce. Posiada ono kolekcję zabawek historycznych i współczesnych z całego świata.
• Muzeum Wsi Kieleckiej - mieści się w zabytkowym Dworze Laszczyków . Prezentowane są tu głównie wystawy czasowe. Należący do muzeum park etnograficzny ( skansen ) znajduje się w pobliskiej miejscowości Tokarnia .
• Muzeum Pamięci Narodowej - budynek mieszczący muzeum służył w latach 1939-1956 jako więzienie. Podczas wojny znajdował się tu obóz przejściowy dla polskich jeńców wojennych. Po wkroczeniu wojsk sowieckich osadzani byli tu Polacy zsyłani później w głąb ZSRR. Do 1956 roku gmachem zarządzała SB .
• Skarbiec Katedralny - znajduje się na zakrystii bazyliki katedralnej. Zgromadzono tu cenne dzieła sztuki sakralnej, m.in. rękopisy z XIV-XVI w., naczynia i szaty liturgiczne, inkunabuły oraz starodruki.
• Muzeum Diecezjalne - nowopowstałe Muzeum Diecezji Kieleckiej znajdujące się na tyłach gmachu kurii prezentuje szeroką kolekcję przedmiotów sakralnych, w tym cennych obrazów czy monstrancji .

Turystyka

Kielce są punktem początkowym:

• czerwonego szlaku turystycznego prowadzącego do Chęcin ,
• czarnego szlaku rowerowego prowadzącego do Cedzyny .
• czerwonego szlaku rowerowego prowadzącego do Podzamcza Piekoszowskiego .

Na terenie miasta znajdują się:

• czerwony miejski szlak turystyczny
• niebieski szlak spacerowy ul. Zamkowa - Stadion Leśny
• zielony szlak spacerowy Kielce Słowik - rezerwat "Biesak - Białogon"
• zielony szlak spacerowy ul. Zamkowa - Bukówka
• żółty szlak spacerowy wokół Kielc
• czarny szlak turystyczny ul. Szczepaniaka - skocznia narciarska na Pierścienicy
• ścieżka rowerowa prowadząca przez centrum (od ul. Jesionowej, poprzez ul. Sienkewicza aż na Stadion Leśny)
• czerwona ścieżka rowerowa prowadząca na Stadion Leśny (bardzo trudna)
• niebieska ścieżka rowerowa prowadząca na Stadion Leśny (nieco łatwiejsza)
• czerwona ścieżka rowerowa prowadząca na Telegraf (bardzo trudna)
• niebieska ścieżka rowerowa prowadząca na Telegraf (bardzo trudna)

Przez Kielce przechodzi niebieski szlak turystyczny z Chęcin do Łagowa .

Zobacz też: świętokrzyskie szlaki turystyczne

Ochrona przyrody

W granicach administracyjnych Kielc znajduje się część Chęcińsko-Kieleckiego Parku Krajobrazowego , a także 5 rezerwatów przyrody:

• Rezerwat przyrody Kadzielnia
• Rezerwat przyrody Biesak-Białogon
• Rezerwat przyrody Karczówka
• Rezerwat przyrody Ślichowice im. Jana Czarnockiego
• Rezerwat przyrody Wietrznia im. Zbigniewa Rubinowskiego

Edukacja

Szkoły

Pełny wykaz kieleckich placówek oświatowych znajduje się w artykule Szkoły w Kielcach

Wyższe uczelnie

• Akademia Świętokrzyska im. Jana Kochanowskiego www
• Politechnika Świętokrzyska www
• Wszechnica Świętokrzyska www
• Wyższa Szkoła Administracji Publicznej w Kielcach www
• Wyższa Szkoła Ekonomii i Administracji im. prof. Edwarda Lipińskiego www
• Wyższa Szkoła Handlowa im. Bolesława Markowskiego www
• Wyższa Szkoła Technik Komputerowych i Telekomunikacji www
• Wyższa Szkoła Telekomunikacji i Informatyki www
• Wyższa Szkoła Umiejętności w Kielcach www (poprzednio Wyższa Szkoła Ubezpieczeń)
• Wyższa Szkoła Zarządzania Gospodarką Regionalną i Turystyką www
• Wyższe Seminarium Duchowne w Kielcach www
• Świętokrzyska Szkoła Wyższa
• Wyższa Szkoła Dziennikarska im. Melchiora Wańkowicza (filia)

Sport

• Kolporter Korona Kielce - zespół piłki nożnej, awans do ekstraklasy w sezonie 2004/2005 (zobacz też: Stadion Miejski w Kielcach )
• VIVE Kielce - zespół piłki ręcznej, wielokrotny mistrz i vice-mistrz Polski (zobacz też: Hala sportowa w Kielcach )
• Kielecki Klub Lekkoatletyczny - KKL Fart Kielce
• Kielecki Klub Aikido Kobayashi
• Kielecki Klub Karate Kyokushin
• Kielecki Klub Shorin-Ryu
• Kielecki Klub Shidokan Karate
• Oficina da Capoeira Kielce
• Capoeira Abada Kielce
• Automobilklub Kielecki
• Klub Sportowy "Stella"
• Orlęta Kielce - zespół piłki nożnej, grający w czwartej lidze
• Aeroklub Kielecki
• Świętokrzyskie Kolarstwo Górskie
• Akademicki Klub Turystyki Kwalifikowanej PTTK - Sabat
• Świętokrzyski Klub Alpinistyczny
• AZS Politechniki Świętokrzyskiej
• Uczniowski Klub Sportowy "Zalew Kielce"
• Kieleckie Towarzystwo Narciarskie KTN "PUCH"

Kultura

Kielce są zdecydowanie centrum kulturalnym regionu, to tutaj odbywa się większość koncertów i imprez kulturalnych, w tym m.in. Harcerski Festiwal Kultury Młodzieży Szkolnej "Kielce" , Festiwal Muzyki Organowej, Festiwal Muzyki Gitarowej, "Jeunesses Musicales" oraz Zaduszki Jazzowe.

Instytucje kulturalne działające na terenie Kielc:

• Kina
  • Kinoplex www , znajdujący się w budynku Galerii ECHO, zbudowanej pod koniec listopada 2002 r. u zbiegu ulic Świętokrzyskiej i Manifestu Lipcowego (od 2007 r. Aleja Solidarności). Składa się z 7 sal kinowych liczących łącznie 1614 miejsc.
  • Moskwa www , przy ul. Staszica, liczące 396 miejsc.
  • Echo , przy ul. Ściegiennego, liczące 500 miejsc
  • Studyjne , w budynku kina "Moskwa", liczące 47 miejsc
• Teatry
  • Teatr im. Stefana Żeromskiego www , istnieje od 1945 r., zlokalizowany jest w zabytkowej kamienicy z drugiej połowy XIX w. , dawnej siedzibie Hotelu Polskiego. Odbywa się tu kilka premier rocznie, każdy sezon kończy się plebiscytem o "Dziką Różę".
  • Teatr Lalki i Aktora "Kubuś" www , utworzony w 1955 r., posiada jedną z najnowocześniejszych widowni w Polsce.
  • Kielecki Teatr Tańca www , założony w 1995 przez p. Elżbietę Szlufik-Pańtak .
  • Teatr Alternatywny "Ecce Homo" , kielecki teatr poruszający się głównie w formule performance , która łączy wszelkie dziedziny sztuki (plastyka, muzyka, tekst i ruch) tworząc własną ekspresję i własny język artystyczny.
• Filharmonie
  • Filharmonia Świętokrzyska im. Oskara Kolberga www , o tradycjach sięgających lat 20. XX w. , z siedzibą w Kieleckim Centrum Kultury
• Centra kultury
  • Kieleckie Centrum Kultury www , działające od 1992 r., zbudowane na wzór Teatru Muzycznego w Gdyni
  • Wojewódzki Dom Kultury www , wzniesiony w 1935 r. jako Dom Przysposobienia Wojskowego i Wychowania Fizycznego im. J. Piłsudskiego.
  • Dom Środowisk Twórczych www , mieszczący się w zabytkowym Pałacyku Tomasza Zielińskiego
  • Wojewódzka Biblioteka Publiczna www , posiadająca cenny zbiór starodruków oraz niemal 550 tys. książek.
  • Kompania Wolontarska www

Media

Historia kieleckich mediów sięga roku 1870 r., kiedy to w trudnych czasach przepełnionych carskimi represjami wyszedł pierwszy numer Gazety Kieleckiej , ukazującej się dwa razy w tygodniu w środy i w soboty (wersja zdigitalizowana dostępna w Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej). W tym samym roku działalność rozpoczęli redaktorzy periodyka Pamiętnik kielecki , zawierającego artykuły o tematyce historyczno-krajoznawczej. Po II wojnie światowej wydawano dzienniki: Słowo Ludu (od 27 września 1949 ) oraz Echo Dnia (od 1971 r.). 1 stycznia 2005 roku, po wielu latach starań, powstał w Kielcach samodzielny Oddział Telewizji Polskiej S.A. z siedzibą w Kieleckim Centrum Kultury .

• prasa lokalna
  • dzienniki
    • Echo Dnia - dziennik lokalny www
    • Gazeta Wyborcza Kielce - dziennik lokalny www
    • Słowo Ludu - już niewydawany dziennik lokalny www
  • inne
    • Dedal - Świętokrzyski Magazyn Kulturalno-Artystyczny www
    • Nasza Baba Jaga - Świętokrzyski Kwartalnik Edukacyjno-Krajoznawczy www
    • Wici.Info - Świętokrzyski informator kulturalny www

• rozgłośnie radiowe
  • Polskie Radio Kielce (90,4 MHz; 101,4 MHz) www
  • Radio FaMa (100,8 MHz) www
  • Radio Plus (107,9 MHz) www
  • Radio Tak FM (98 MHz; 106,5 MHz) www
  • Radio Eska Kielce (103,3 MHz) www
  • Radio Planeta Kielce (103,9 MHZ)
• lokalne stacje telewizyjne
  • TVP3 Kielce www
  • TV Kielce www

Transport

Drogowy

Kielce stanowią ważny węzeł komunikacyjny, przez miasto przebiegają drogi międzynarodowe i krajowe:

• 7 S7 Gdańsk - Warszawa - Radom - Kielce - Kraków - Chyżne
• 73 Wiśniówka - Kielce - Tarnów - Pilzno - Jasło
• 74 Sulejów - Kielce - Opatów - Szczebrzeszyn - Zamość - granica polsko-ukraińska (przejście graniczne w Zosinie )

Drogi wojewódzkie:

• 745 Dąbrowa - Masłów - Radlin
• 761 Kielce - Piekoszów
• 762 Kielce - Chęciny - Małogoszcz
• 764 Kielce - Suków - Raków - Staszów - Połaniec
• 786 Kielce - Ruda Strawczyńska - Łopuszno - Włoszczowa - Koniecpol - Święta Anna - Częstochowa

Ponadto Kielce posiadają sieć dróg powiatowych, obejmujących 109 ulic o łącznej długości 114,9 km oraz sieć dróg gminnych obejmujących 446 ulic o łącznej długości 220,9 km. 57,5% dróg w mieście posiada nawierzchnię twardą ulepszoną, 8,4% nawierzchnię twardą nie ulepszoną, zaś 34,1% - nawierzchnię gruntową.

Kolejowy

Dworzec kolejowy obecnie, na pierwszym planie Pomnik Niepodległości

Transport kolejowy jest obecny w Kielcach od 1885 r., kiedy to ukończono budowę linii łączącej Iwanogród ( Dęblin ) z Dąbrową Górniczą , przebiegającej przez centrum miasta. Obecnie Kielce stanowią ważne skrzyżowanie linii kolejowych, biegnących do Częstochowy i Lublińca ( Kolej lubliniecko-kielecka ), Warszawy , Krakowa i Sandomierza .

W granicach administracyjnych miasta znajduje się dworzec kolejowy Kielce oraz stacje kolejowe : Kielce Piaski , Kielce Białogon , Kielce Czarnów i Kielce Herbskie .

Lotniczy

Obecnie mieszkańcy Kielc mają do dyspozycji jedynie Port lotniczy Kielce-Masłów , będący cywilnym lotniskiem sportowym zlokalizowanym w miejscowości Masłów . Nie jest on w stanie przyjąć dużych pasażerskich samolotów, jego przebudowa również nie jest opłacalna. W czerwcu 2006 r. zapadła decyzja o lokalizacji nowego lotniska koło wsi Obice na terenie gminy Morawica , zdolnego obsłużyć zwykłe linie lotnicze.

Komunikacja miejska

Autobusy

Początki Komunikacji Miejskiej w Kielcach przypadają na dzień 22 lipca 1951 r., kiedy to powstał Wydział, a następnie Zakład Komunikacji Miejskiej w ramach Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej w Kielcach. Pierwsze autobusy wypożyczone od Przedsiębiorstwa Państwowej Komunikacji Samochodowej obsługiwały linie komunikacyjne do Dąbrowy , Bukówki , Dymin i Białogonu .

W chwili obecnej po mieście kursują 54 linie autobusowe zwykłe oraz jedna linia nocna, obsługiwane przez Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacji na mocy umowy podpisanej z Zarządem Transportu Miejskiego . W Kielcach znajdują się dwie zajezdnie - przy ul. Jagiellońskiej oraz ul. Pakosz. Tabor składa się z około 160 autobusów, w tym 10 nowoczesnych niskopodłogowców firmy Neoplan , 20 niskopodłogowców marki Solaris oraz 9 kupionych jako używane autobusów MAN AG . Tabor uzupełnia 5 minibusów marki Jelcz kursujących po trasach o małej ilości pasażerów.

W chwili obecnej (VIII 2006) miasto ma dwie koncepcje dalszego rozwoju komunikacji miejskiej w Kielcach, a ściślej głównego przewoźnika czyli MPK Kielce: prywatyzacja przewoźnika (zainteresowanym jest Veolia Transport - dawny Connex) bądź pozyskanie środków z funduszy Unii Europejskiej na poprawę komunikacji w mieście (w tym i na tabor).

Aktualny rozkład autobusów można znaleźć na tej stronie .

Tramwaje

Pierwsze pomysły budowy w Kielcach sieci tramwajowej pojawiły się już w latach 30 XX wieku. Niestety wybuch wojny uniemożliwił realizację tego przedsięwzięcia. Do koncepcji powrócono w latach 70, wtedy też zaplanowano przebieg trakcji. Powstać miały trzy linie (czerwona, zielona i niebieska). Linia czerwona miała łączyć najdalej wysunięte krańce miasta (osiedle Ślichowice i Dąbrowę). Linia zielona zaczynałaby się centrum a prowadziła do Cedzyny, natomiast linia niebieska dotarłaby do Barwinka. Pomysł jednakże porzucono. Niemniej jednak miejsce na trakcję tramwajowa przewidziane jest w ulicach łączących centrum ze Ślichowicami. Pomysł powrócił w 2004 roku, kiedy pojawiło się nowe źródło finansowania inwestycji, a mianowicie fundusze strukturalne z Unii Europejskiej . Władze miasta zleciły już profesjonalne opracowanie nowej strategii komunikacyjnej. Najprawdopodobniej zrealizowana byłaby koncepcja linii czerwonej, zaadaptowana do nowych warunków.

Komunikacja międzymiastowa

Dworzec autobusowy o charakterystycznym kształcie spodka

Historia komunikacja autokarowej w Kielcach sięga 1945 r., kiedy to powołano Okręgową Bazę PKS . Już w 1946 r. organizowane były regularne kursy do Krakowa , Warszawy , Jeleniej Góry , Cieplic oraz do ościennych miejscowości.

W 1984 r. oddano do użytku Dworzec PKS w Kielcach , wówczas jeden z najnowocześniejszych tego typu obiektów w Europie. Jego nietypowa architektura oraz nowatorskie rozwiązania komunikacyjne kwalifikują go do grona najciekawszych atrakcji miasta.

Po roku 1990 kielecki PKS został przemianowany na Przedsiębiorstwo Państwowej Komunikacji Samochodowej SA w Kielcach , od tego czasu prowadzi regularną komunikację pasażerską dalekobieżną i międzynarodową.

Komunikacja prywatna

W Kielcach intensywnie rozwijają się indywidualne usługi przewozowe. W mieście zarejestrowanych jest ok. 750 taksówek, kursy dalekobieżne obsługiwane są przez minibusy należące w większości do Świętokrzyskiego Zrzeszenia Transportu Prywatnego www .

Znani kielczanie i osoby związane z Kielcami

• Wincenty z Kielc , pierwszy znany z imienia kompozytor polski
• Stanisław Staszic (1755-1826), działacz społeczny i polityczny, pisarz, uczony i filozof
• ks. Piotr Ściegienny (1801-1890), działacz rewolucyjny i niepodległościowy, publicysta
• Józef Kenig (1821-1900), dziennikarz i krytyk warszawski, nazywany "potentatem opinii"
• Adolf Dygasiński (1839-1902), pisarz, uczestnik powstania styczniowego
• Wiktor Jaroński (ur. 1870 - zm. 1931) sędzia, polityk endecki , poseł do Dumy z Koła Polskiego .
• Stefan Artwiński (1863-1939), działacz polityczny, zamordowany przez hitlerowców
• Franciszek Giertych , polski działacz gospodarczy, inżynier, protoplasta rodziny znanych polityków narodowych.
• Jędrzej Giertych (1903-1992), polski polityk, dyplomata i publicysta.
• Stefan Żeromski (1864-1925), pisarz
• Gustaw Herling-Grudziński (1919-2000), pisarz
• Jan Czarnocki (1889-1951), znany geolog
• Czesław Bieżanko (1895-1986), entomolog
• Rafał Olbiński (ur. 1945), artysta malarz, grafik
• Leszek Mądzik (ur. 1945), reżyser i scenograf
• Włodzimierz Kiniorski (ur. 1952), instrumentalista, kompozytor, realizator działań multimedialnych
• Edmund Niziurski (ur. 1925), pisarz
• Andrzej Poniedzielski (ur. 1954), polski poeta, bard, konferansjer
• Zbigniew Książek , scenarzysta, prozaik, dramaturg i autor tekstów piosenek
• Leszek Kumański (ur.1955), polski poeta, prozaik oraz dziennikarz, a także autor scenariuszy i reżyser programów estradowych

Aktorzy, wokaliści, osoby związane z mediami

• Wiesław Gołas , aktor
• Tadeusz Sznuk , dziennikarz radiowy i telewizyjny
• Krzysztof K.A.S.A Kasowski , wokalista
• Liroy , wokalista
• Bożena Walter , prezes fundacji TVN "Nie jesteś sam"
• Marcin Pawłowski (1970-2004), nieżyjący już dziennikarz TVN
• Andrzej Piaseczny "Piasek" (ur. 1971), wokalista
• Piotr Kmiecik (ur. 1976), montażysta filmowy
• Dagmara Domińczyk , aktorka
• Anna Treter , wokalistka związana z grupą Pod Budą

Politycy

• Henryk Długosz , były szef kieleckiego SLD , skazany prawomocnym wyrokiem sądu za udział w tzw. Aferze starachowickiej
• Kazimierz Michał Ujazdowski , Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Prawo i Sprawiedliwość
• Krzysztof Janik , były przewodniczący klubu SLD
• Juliusz Braun (ur. 1948), były przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji

Sportowcy

• Leszek Drogosz (ur. 1933), polski bokser, trzykrotny mistrz Europy
• Zbigniew Piątek , znany kolarz
• Piotr Stokowiec , piłkarz Polonii Warszawa
• Wojciech Krakowiak , piłkarz grający w lidze amerykańskiej
• Michał Sołowow , rajdowiec
• Paweł Brożek , reprezentant Polski, piłkarz Wisły Kraków
• Piotr Brożek , piłkarz Wisły Kraków
• Przemysław Cichoń , piłkarz Korony Kielce

Biznesmeni

• Michał Sołowow , właściciel spółki Barlinek , producenta podłóg drewnianych oraz szczecińskiego producenta opakowań Ultra Pack, zainwestował też w sieć barów rybnych North Fish
• Krzysztof Klicki , właściciel 82 proc. akcji Kolportera , największego w Polsce prywatnego dystrybutora prasy

Posłowie okręgu kieleckiego

Dokładne informacje na temat wyborów znajdują się w artykule Okręg wyborczy Kielce .

Posłowie, reprezentanci Okręgu Kieleckiego w Sejmie po wyborach w 2005 roku. W nawiasie podana jest liczba głosów:

• Przemysław Gosiewski , PiS (31253)
• Konstanty Miodowicz , PO (14505)
• Włodzimierz Stępień , SLD (12655)
• Małgorzata Olejnik , Samoobrona (12398)
• Józef Cepil , Samoobrona (10526)
• Krzysztof Grzegorek , PO (8730)
• Radosław Parda , LPR (7856)
• Leszek Sułek , Samoobrona (7590)
• Mirosław Pawlak , PSL (6684)
• Halina Olendzka , PiS (5386)
• Henryk Milcarz , SLD (5251)
• Andrzej Pałys , PSL (5055)
• Krzysztof Lipiec , PiS (4697)
• Jarosław Rusiecki , PiS (4009)
• Zbigniew Pacelt , PO (3982)
• Maria Zuba , PiS (3397)

Kielce jako garnizon wojskowy

Jednostki stacjonujące przed 1939

• Jednostki należące do 2 Dywizji Piechoty Legionów
  • 4 Pułk Piechoty Legionów
  • 2 Pułk Artylerii Lekkiej Legionów

Jednostki stacjonujące po 1945

• 4 Puławski Pułk Zmechanizowany im. Ludowych Partyzantów Ziemi Kieleckiej (od 1945 r., wcześniejsze nazwy: 4 pułk piechoty 2 Warszawskiej Dywizji Piechoty im. Gen. Henryka Dąbrowskiego, 4 Pułk Piechoty Zmechanizowanej, po 1988 r. 94 Ośrodek MateriałowoTechniczny)
• Kielecki Pułk Obrony Terytorialnej im. Leona Koczaskiego (w latach 1963 1975 )
• Garnizonowy Węzeł Łączności Kielce (utw. 1965 )
• 23 Garnizonowa Stacja Obsługi Samochodów ( 1969 1995 )
• 8 Garnizonowy Punkt Zaopatrywania Technicznego ( 1973 1995 )
• Grupa OrganizacyjnoMobilizacyjna 1 Brygady Transportowej ( 1964 1995 )
• 16 samodzielna kompania łączności Wojewódzkiego Komitetu Obrony ( 1968 1975 )
• 6 kompania inżynieryjnobudowlana 39 Pułku InżynieryjnoBudowlanego im. Edwarda Dembowskiego z Bochni ( 1977 1988 )
• Patrol rozminowania z 3 Pułku Saperów z Dębicy , przemianowany później na 31 Patrol Rozminowania ( 1999 r.)

Miasta partnerskie

• Budapeszt Csepel   Węgry
• Dnieprodzierżyńsk   Ukraina
• Flint   Stany Zjednoczone
• Gävle   Szwecja
• Gorycja   Włochy
• Gotha   Niemcy
• Herning   Dania
• Nitra   Słowacja
• Orange   Francja
• Sandviken   Szwecja
• Winnica   Ukraina

Zobacz też

• miasta w Polsce
• biskupi kieleccy
• diecezja kielecka

Linki zewnętrzne

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Kielce

• ( pl ) Strona Urzędu Miasta Kielce
• ( pl ) Wici.Info - Kielce - informator kulturalny
• ( pl ) Sienkiewicza.pl - serwis głównej ulicy miasta
• ( pl ) Kieleckie Inwestycje - serwis dotyczący inwestycji w Kielcach
• ( pl ) Historyczna galeria Kielc
• ( pl ) Kielce Online - portal informacyjno - kulturalny
• ( pl ) Kielce.pl
• ( pl ) Kielce.com - Strona Jacka Tomali
• ( pl ) Kielce w Wikitravel

• Kultura żydowska
  • ( pl ) Synagoga w Kielcach
  • ( pl ) Cmentarz żydowski
  • ( en ) Kielce Jewish Community

• Mapy i zdjęcia satelitarne
  • mapy i zdjęcia satelitarne (Google) w Wikimapii
  • mapa w Szukaczu
  • mapa w Mapquest ( en )

Powiaty województwa świętokrzyskiego

Miasto na prawach powiatu: Kielce
Powiaty: buski  | jędrzejowski  | kazimierski  | kielecki  | konecki  | opatowski  | ostrowiecki  | pińczowski  | sandomierski  | skarżyski  | starachowicki  | staszowski  | włoszczowski

 

Miasta wojewódzkie Polski

Białystok Bydgoszcz Gdańsk Gorzów Wielkopolski Katowice Kielce Kraków Lublin Łódź Olsztyn Opole Poznań Rzeszów Szczecin Toruń Warszawa Wrocław Zielona Góra